Aug 26, 2001

Η Ματιά της Ελένης
Αρθρο της Ελένης Αυλωνίτου στην ΑΥΓΗ, 26 Αυγούστου 2001

 

Καθαρές κουβέντες

Κάποτε ήτανε τιμή και καμάρι. Ησουν ερασιτέχνης αθλητής. Αγωνιζόσουν γιά τον κότινο, γιά την πόλη και τη χώρα σου, γιά το χειροκρότημα, γιά την αγάπη των φιλάθλων. Αλλά πάνω απ’ όλα αγωνιζόσουν γιατί αγαπούσες το άθλημα. Το να κερδίσεις λεφτά από αυτή την υπόθεση δεν ήταν μόνο απαγορευμένο, ήταν αποτρόπαιο.

Γιά όποιον δεν καταλάβαινε από αυτά υπήρχαν και οι Αθλητικές Αρχές. Κέρβεροι ιεροεξεταστές – παιδονόμοι έριχναν στο πυρ το εξώτερο όποιον αθλητή εμπορευόταν με οποιονδήποτε τρόπο την αθλητική του φήμη.

Δεν τους έφτανε να μην είσαι επαγγελματίας, απαιτούσαν να μην έχεις εισπράξει ποτέ ούτε μία δεκάρα από οτιδήποτε θα μπορούσε να νοηθεί ως «αθλητική δραστηριότητα» με την ευρύτερη δυνατή έννοια, ακόμα και πρίν αποφασίσεις να ασχοληθείς με τον ερασιτεχνικό αθλητισμό.

Ακρότατη εφαρμογή της ακρότατης θέσης η περίπτωση του Τζιμ Θορπ. Αμερικανός (και Ινδιάνος) κέρδισε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1912 χρυσό στο δέκαθλο και στο πένταθλο. Του αφαιρέθηκαν και τα δύο μετάλλια όταν αποκαλύφτηκε το μεγάλο του έγκλημα: χρόνια πρίν ασχοληθεί με το κλασσικό αθλητισμό είχε παίξει μία φορά στη ζωή του μπέιζμπωλ με αμοιβή το μυθώδες ποσό των πέντε δολλαρίων.

Από το ένα άκρο στο άλλο. Σήμερα ένας αθλητής Ολυμπιακού επιπέδου είναι εξ’ ορισμού επαγγελματίας. Δεν προφταίνει να κάνει άλλη δουλειά έτσι κι’ αλλιώς. Θεωρείται πιά αυτονόητο ότι θα πληρώνεται γιά τη δουλειά που κάνει και αν τη κάνει καλά θα πληρώνεται πολλά. Πάρα πολλά. Το κοινό που τον βλέπει δεν είναι πιά όσοι χωράνε στις κερκίδες ενός σταδίου. Στούς μεγάλους αγώνες το κοινό του κορυφαίου αθλητή είναι το παγκόσμιο τηλεοπτικό κοινό. Χρηματοδότες δεν είναι πιά κάποιοι εραστές του αθλήματος, αλλά κάποιες μεγάλες εταιρίες που θα πληρώσουν όσα χρειάζεται γιά να διαφημιστούν αποτελεσματικά.

Εδώ και τρείς δεκαετίες ο πορφυρός μανδύας του ερασιτεχνισμού με τον οποίο γεννήθηκε το Ολυμπιακό κίνημα και κατ’ επέκταση ο παγκόσμιος αθλητισμός άρχισε να καταρρακώνεται. Σιγά – σιγά στην αρχή ωσπου ν’ ανοίξουν οι πρώτες τρύπες, γρήγορα και με αποφασιστικά σχισήματα μετά. Ωσπου στο τέλος έμειναν τα κουρέλια του στα πόδια του αθλητισμού υψηλών επιδόσεων, ανάμνηση μιάς εποχής που πέρασε αλλά και ενόχληση στην απρόσκοπτη κίνηση του αθλητισμού υψηλών αποδόσεων που κυριάρχησε πιά απόλυτα.

Πριν λίγες βδομάδες η μεγαλύτερη και επιφανέστερη διεθνής αθλητική Ομοσπονδία, η διεθνής Ομοσπονδία στίβου, μάζεψε τα κουρέλια και τα πέταξε – χωρίς μεγάλη ευλάβεια – στο καλάθι των αχρήστων. Αλλαξε το όνομά της από «Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικού Αθλητισμού» και το έκανε «Διεθνής Σύνδεσμος Ομοσπονδιών Στίβου». Καθαρές κουβέντες. Ο ερασιτεχνισμός δεν μένει πιά εδώ.

Ο αθλητισμός ενηλικιώθηκε. Πέρασε από την επίδειξη με σκοπό την επίδειξη, στην επίδειξη με σκοπό το κέρδος. Και όπως πάντα σ’ αυτές τις περιπτώσεις μένει το παράπονο: που είσαι νιότη πούδειχνες πως θα γινόσουν άλλος.