May 5, 2007

EΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ – Τα πρώτα 30 χρόνια

Αρθρο της Ελένης Αυλωνίτου στο περιοδικό “ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ & SPORTS”, Μάϊος 2007.

  

Το 1977 η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή πήρε τη πρωτοβουλία να ιδρύσει το Εθνικό Κέντρο Αθλητικών Ερευνών (ΕΚΑΕ) με στόχο να ανταποκριθεί στις διεθνείς απαιτήσεις του διαρκώς εξελισσόμενου επιστημονικά υποστηριζόμενου αθλητισμού. Το ΕΚΑΕ δημιουργήθηκε για να προωθήσει την έρευνα και την ανάπτυξη των επιστημών του αθλητισμού, να αξιοποιήσει τα αποτελέσματά της, να συλλέξει και να διαδώσει πληροφορίες επιστημονικού και τεχνολογικού ενδιαφέροντος για αθλητικά θέματα και να έχει τη δυνατότητα εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και κατάρτισης αθλητικών στελεχών και προπονητών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αθλητικών θεμάτων. Το ΕΚΑΕ έχει έδρα τις εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού Αθλητικού Κέντρου Αθηνών (ΟΑΚΑ), στο οποίο υπάγεται διοικητικά, διατηρώντας την επιστημονική του αυτοτέλεια. Το ΕΚΑΕ εποπτεύεται από τον αρμόδιο για τον Αθλητισμό Υπουργό.

To EKAE στα χρόνια της λειτουργίας του έχει αξιολογήσει πάνω από 12.000 αθλητές, τόσο στο εργαστήριο όσο και στους χώρους άθλησης κατά τη διάρκεια προπόνησης ή και κατά τη διάρκεια αγώνων, οπότε διαθέτει τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων στον Ελλαδικό χώρο με αθλητές όλων των αθλημάτων και ικανοτήτων.

Εχει βοηθήσει ακόμα την προετοιμασία των Ολυμπιακών μας oμάδων, ενώ έχει αξιολογήσει τη φυσική κατάσταση διαφόρων πληθυσμιακών ομάδων, έχει εκπονήσει νόρμες γιά διάφορες φυσιολογικές παραμέτρους, έχει υποστηρίξει προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές διαφόρων ειδικοτήτων σε πτυχιακές εργασίες και διδακτορικές διατριβές αντίστοιχα, εχει εκδόσει το επιστημονικό περιοδικό «Θεωρία και Πράξη», έχει οργανώσει διάφορα Εθνικά και Διεθνή συνέδρια, επιστημονικές ημερίδες και γενικά με τις ερευνητικές δραστηριότητές του έχει βοηθήσει σημαντικά τον Ελληνικό Αθλητισμό και έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο αθλητικό γίγνεσθαι της χώρας.

Το ΕΚΑΕ είναι το μοναδικό Ερευνητικό Ιδρυμα της χώρας που έχει αντικείμενο τη Φυσική Αγωγή και τον Αθλητισμό, οπότε διαδραματίζει έναν ιδιαίτερο ρόλο στον χώρο των Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού. Δεν απασχολεί όμως μονάχα αποφοίτους ΤΕΦΑΑ το ΕΚΑΕ. Αντίθετα η επιστημονική οργάνωση του ΕΚΑΕ στηρίζεται στην αρχή ότι, οι παράγοντες που επηρεάζουν την αθλητική απόδοση είναι τόσοι πολλοί, ώστε γιά να μελετηθούν και να αντιμετωπιστούν σφαιρικά, να κρίνεται απαραίτητη η στενή συνεργασία ειδικών από όλους τους κλάδους της αθλητικής επιστήμης.

Ετσι στο ΕΚΑΕ, εκτός από πτυχιούχους ΤΕΦΑΑ με ποικίλες ειδικότητες, θα βρεί κανείς χημικούς, βιοχημικούς, γιατρούς, βιολόγους, διατροφολόγους, ψυχολόγους, κοινωνιολόγους, επιστήμονες πληροφορικής και ένα πλήθος από εξειδικευμένους τεχνικούς.

Ολοι αυτοί συγκροτούνται σε τρείς τομείς. Ο τομέας Αθλητικών Ερευνών και Εφαρμογών, με τμήματα Εργοφυσιολογίας και Διατροφής, Βιο-μηχανικής, Αθλητικής Ψυχολογίας, Βιοχημείας της Ασκησης και Ιστοχημείας, επιβλέπει την προπόνηση του αθλητή και αξιολογεί το αποτέλεσμά της.

Ο τομέας Αθλητιατρικής, με τμήματα Υγειονομικής Μέριμνας – Τραυματιολογίας και Αποθεραπείας – Αποκατάστασης φροντίζουν την προστασία της υγείας του αθλητή και την πρόληψη και αποκατάσταση αθλητικών κακώσεων.

Ο τομέας Ελέγχου Φαρμακοδιέγερσης λειτουργεί το μοναδικό στην Ελλάδα αναγνωρισμένου από τη WADA εργαστήριο ελέγχου ντόπινγκ, το οποίο και σήκωσε μόνο του όλο το βάρος του ελέγχου ντόπινγκ κατα τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Αυτή η οργανωτική δομή του ΕΚΑΕ έχει συγκροτηθεί με βάση τις ανάγκες της επιστημονικής λειτουργία του κέντρου, σε σχέση με τους ιδρυτικούς σκοπούς του και σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική.

Μέχρι τώρα το ΕΚΑΕ έχει επικεντρωθεί κυρίως στον υψηλό αθλητισμό. Η ύπαρξη όμως αυτού του σημαντικού επιστημονικού κέντρου και η συσσωρευμένη εμπειρία τόσων ετών, επιτρέπουν το μεγαλύτερο ακόμα άνοιγμα του ΕΚΑΕ σε ευρύτερες κατηγορίες αθλουμένων, αθλητικών στελεχών, αλλά και του γενικού πληθυσμού, που χρειάζονται υπηρεσίες αθλητικής αξιολόγησης και επιστημονικής καθοδήγησης στο αντικείμενο αυτό.

Οταν ξεκινούσε το ΕΚΑΕ πριν 30 χρόνια, η επισημονική αξιολόγηση των αθλητών ήταν μία πολυτέλεια γιά τους πρωταθλητές, σήμερα πιά έχει γίνει ανάγκη ακόμα και γιά τον μικρότερο αθλητικό σύλλογο της κάθε γειτονιάς.

Παράλληλα όλη αυτή η συσσωρευμένη εμπειρία μπορεί να μεταδοθεί με εκπαιδευτικά σεμινάρια σε προπονητές γιά άμεση εφαρμογή στην πράξη. Το ΕΚΑΕ εδώ έχει ένα μεγάλο προσόν, δεν κατέχει μονάχα τη θεωρία του θέματος, αλλά από τη φύση του εποπτεύει σε καθημερινή βάση τα αποτελέσματα της εφαρμογής αυτής της θεωρίας στην πράξη. Με τον τρόπο αυτό το ΕΚΑΕ είναι πάντα ενήμερο γιά το τι δουλεύει και τι δεν δουλεύει στον χώρο της προπονητικής.

Ετσι η επιμόρφωση προπονητών από το ΕΚΑΕ μπορεί να διαμορφωθεί σε δύο κύκλους:

  • Προγράμματα θεωρητικής κατάρτισης γιά εμπειρικούς προπονητές, με έμφαση στην πρακτική εφαρμογή.
  • Προγράμματα ενημέρωσης όλης της προπονητικής κοινότητας γιά τις νεώτερες επιστημονικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών.

Η ύπαρξη στο ΕΚΑΕ του μοναδικού στην Ελλάδα αναγνωρισμένου από τη WADA εργαστηρίου ελέγχου ντόπινγκ επιτρέπει ακόμα στο ΕΚΑΕ να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον αγώνα κατά της φαρμακοδιέγερσης, όχι μόνο ελέγχοντας, αλλά και προλαμβάνοντας, με τη συμμετοχή του στην κατάρτιση των κατάλληλων εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Πριν 30 χρόνια κάποιοι άνθρωποι κοίταξαν μπροστά και διαπιστώνοτας τις μελλοντικές ανάγκες του Ελληνικού αθλητισμού, έφτιαξαν το ΕΚΑΕ γιά να τις αντιμετωπίσει. Σήμερα εμείς που δουλεύουμε στο ΕΚΑΕ κοιτάμε πάλι μπροστά, στα ζητήματα που θα φέρει η επόμενη τριακονταετία. Συνεπείς στην παράδοση που μας έδωσαν οι ιδρυτές του ΕΚΑΕ, εργαζόμαστε ακούραστα γιά την διαρκή και αποτελεσματική επιστημονική κάλυψη του Ελληνικού αθλητισμού σε όλα τα επίπεδα.