Επιστημονικά Αρθρα – Ομιλίες

Αλήθειες που κρύβονται

Jul 18, 2018

Αλήθειες που κρύβονται Αρθρο της Ελένης Αυλωνίτου στην Εφημερίδα “KONTRA NEWS“ στις 17.6.2018. Ευρισκόμενοι μπροστά στη δυνατότητα να λυθεί ένα πρόβλημα που χρονίζει εδώ και 26 χρόνια, σε σχέση με το ονοματολογικό της γείτονος χώρας, Ελλάδα και Σκόπια μελετούν τις τελευταίες λεπτομέρειες γιά την ολοκλήρωση μιά διαπραγμάτευσης που θα οδηγήσει στον οδικό χάρτη υλοποίησης της συμφωνίας, που εφόσον γίνει αποδεκτή και από τα δύο μέρη, θα περιλαμβάνει σύνθετη ονομασία για όλες τις χρήσεις και αναθεώρηση του συντάγματος της γείτονος χώρας. Μέσα στα πλαίσια αυτά, είναι καλό να σταχυολογίσουμε μερικές από τις πολλές ιστορικές αναφορές που έχει διανύσει αυτή η υπόθεση, μέσα από τους συντελεστές που διεμόρφωσαν την σημερινή πραγματικότητα, έτσι ώστε να κρίνουμε και να σταθμίσουμε καλύτερα τους πολιτικούς ταγούς αυτού του τόπου. Ξεκινώντας από τον αείμνηστο Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, ο οποίος είχε διαβλέψει από το 1994 στην εκπομπή «προφίλ» του Πάνου Παναγιωτόπουλου τι θα συμβεί εάν αναλωθούμε σε κομματικές αντιπαραθέσεις για το όνομα των Σκοπίων, είχε πει «Εγώ δέχομαι συζήτηση για μεικτή ονομασία, το είπα καθαρά το ξαναλέω και πάλι. Πρέπει η Ελλάδα να δεχθεί, γιατί αλλιώς εάν δεν δεχθεί, θα πάμε σε σκέτη “Μακεδονία” και είναι απαράδεκτη υποκρισία εν ονόματι της εθνικής υπερηφάνειας και της εθνικής αδιαλλαξίας να δεχόμαστε να μείνει αυτό το κράτος με το όνομα Μακεδονία και να μην δεχόμαστε να μείνει με ένα σύνθετο όνομα». Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης αποκάλυψε επίσης στην εφημερίδα Καθημερινή, όπως αναφέρει ο Τάσος Τέλλογλου στο άρθρο του στις 30.11.2014, που εμπεριέχεται στο βιβλίο του δημοσιογράφου Σταύρου Τζήμα με τίτλο «Η κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας και οι ελληνικές φαντασιώσεις», τι του έλεγε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής όταν ήταν Πρόεδρος της Δημοκρατίας. «Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ξεκίνησε 100% σύμφωνος μαζί μου. Ο Καραμανλής είχε μυαλό και ήξερε από εξωτερική πολιτική. Κουράγιο δεν είχε, δεν άντεχε στα δύσκολα. Ήταν σύμφωνος ότι πρέπει να πάμε σε μεικτό όνομα. Την εποχή που γίνονταν τα συλλαλητήρια, ο Καραμανλής μ’ έπαιρνε στο τηλέφωνο απεγνωσμένα και μου έλεγε: “Κοίτα να δεις τι μπορείς να κάνεις να εμποδίσεις τα συλλαλητήρια, να τα μειώσουν τα συλλαλητήρια!”. Κληθείς να σχολιάσει αργότερα τους χειρισμούς του τότε υπουργού Εξωτερικών κ. Σαμαρά στη Καθημερινή, υποστήριξε ότι «τα έκαμε μούσκεμα». Όπως λέει μεταξύ άλλων: «Δεν φταίει αυτός, φταίω εγώ που έστειλα έναν άπειρο άνθρωπο, υποχώρησε στην αφόρητη πίεση. Θα υποχωρούσε ούτως ή άλλως, εγώ δεν διαφώνησα γιατί υποχώρησε. Του είπα: “Ανόητε, εκείνη την ώρα θα μπορούσες να πάρεις ό,τι ήθελες, να πεις υποχωρώ αλλά θέλω να μου λύσετε το πρόβλημα των Σκοπίων”. Οι Γερμανοί θα έλυναν τότε το πρόβλημα των Σκοπίων με αντάλλαγμα αυτό της Κροατίας». Δεν προκαλεί φυσικά καμμία έκπληξη ότι ο κ. Σαμαράς ήταν ο πρώτος Ελληνας πολιτικός που στις 2.12.1991, εκπροσωπώντας ως Υπουργός Εξωτερικών την Ελλάδα στο Συμβούλιο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αποδέχθηκε την επίσημη αναφορά της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας ως «Μακεδονία» από την τότε ΕΟΚ. Συγκεκριμένα στις 2.12.1991, το Συμβούλιο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εξέδωσε τον κανονισμό 3567/91 «Περί του καθεστώτος που εφαρμόζεται στις εισαγωγές προϊόντων καταγωγής των Δημοκρατιών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Κροατίας, της Μακεδονίας και της Σλοβενίας». Πρόκειται δηλαδή για το πρώτο επίσημο έγγραφο, (σε προηγούμενο έγγραφο στις 11.11.1991 αναφέρεται ως Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας), στο οποίο εμφανίζεται καταγεγραμμένη η ονομασία «Μακεδονία» για τα Σκόπια, χωρίς κανέναν άλλο γεωγραφικό ή χρονικό προσδιορισμό. Αυτές είναι μερικές από τις πολλές αναφορές που δείχνουν τους χειρισμούς της αξιωματικής αντιπολίτευσης σ’ αυτό το μείζον εθνικό θέμα. Αν θελήσουμε να μάθουμε τη θέση της Ν.Δ. για το θέμα θα δυσκολευτούμε. Από τη μία πλευρά, έχουμε τη Ντόρα Μπακογιάννη να δηλώνει στις 1.2.2018 στην ΕΡΤ «Πολιτικά η ΝΔ έχει τη θέση που καθόρισε στο Βουκουρέστι, η οποία προβλέπει τη σύνθετη ονομασία erga omnes, δηλαδή και διμερείς και πολυμερείς αναγνωρίσεις». Από την...

Περισσότερα

Η βάδιση ως επαρκής τρόπος άσκησης γιά υγεία. Σχέση χρόνου άσκησης και λήψης τροφής.

Jan 30, 2013

Η βάδιση ως επαρκής τρόπος άσκησης για υγεία. Σχέση χρόνου άσκησης και λήψης τροφής. Αρθρο της Ελένης Αυλωνίτου στο περιοδικό Science Technologies, Ιανουάριος 2013.   Είναι γνωστό ότι οι άνθρωποι στρέφονται στην άθληση για διάφορους λόγους. Ο σημαντικότερος όλων είναι ότι η άσκηση θα επιδράσει θετικά στην υγεία τους. Γνωρίζουμε ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ έλλειψης αθλητικής δραστηριότητας και ρυθμού θνησιμότητας, με προεξάρχουσα τη καρδιακή νόσο (2, 10, 13, 23). Ως εκ τούτου, τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι, ως επί το πλείστον μεσήλικες, στρέφονται προς στο γρήγορο – ζωηρό περπάτημα ως μέσον άσκησης, καθώς αυτός ο τρόπος άσκησης είναι απλός, ανέξοδος, δεν απαιτεί αθλητικές εγκαταστάσεις και το σπουδαιότερο περιέχει πολύ μικρό ρίσκο τυχόν τραυματισμού. Η βάδιση, ως μέσον άσκησης έχει βρεθεί σε πολλές έρευνες να βελτιώνει την αερόβια αντοχή (7, 8, 11), να μειώνει το ποσοστό λιπώδους μάζας (19), να μειώνει την αρτηριακή πίεση (7, 19), να μειώνει το στρες και το άγχος της καθημερινότητας (21), να βελτιώνει το λιπιδαιμικό προφίλ (7, 8, 19), καθώς συμβάλλει στη μείωση της ολικής χοληστερόλης και στην αύξηση των λιποπρωτεϊνών υψηλής πυκνότητας (HDL), ενώ εμφανίζει θετικά αποτελέσματα στην αύξηση της οστικής πυκνότητας, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της οστεοπόρωσης (18). Οι θετικές επιδράσεις της ζωηρής βάδισης είναι ιδιαίτερα εμφανείς σε άτομα με προηγούμενη καθιστική ζωή, ή άτομα με χαμηλή φυσική κατάσταση. Ας δούμε πιο αναλυτικά τις ευεργετικές επιδράσεις της βάδισης σε διάφορες φυσιολογικές παραμέτρους. Αρτηριακή πίεση Είναι γνωστό ότι η αερόβια άσκηση συνδέεται με μειώσεις, τόσο στη συστολική όσο και διαστολική πίεση σε μέτριου επιπέδου υπερτασικούς (17). Δεδομένα από έρευνες με τη βάδιση ως τρόπος άσκησης, έχουν επίσης δείξει μικρές αλλά στατιστικά σημαντικές μειώσεις στην αρτηριακή πίεση (7,19) ενώ υπάρχουν και δεδομένα από αντίστοιχες έρευνες με τρόπο άσκησης τη βάδιση, όπου δεν δείχνουν τέτοιες διαφοροποιήσεις (8). Παρόμοιες μειώσεις ή αλλαγές στην αρτηριακή πίεση έχουμε δει και σε άλλες έρευνες που χρησιμοποιούν άλλου τύπου άσκηση, πέραν αυτού της βάδισης. Λιπίδια Δεδομένα από έρευνες που καταδεικνύουν ότι οι επιδράσεις της αερόβιας άσκησης στα λιπίδια δίνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα. Το αρχικό επίπεδο φυσικής κατάστασης των δοκιμαζόμενων, η διάρκεια και ποσοστό έντασης της άσκησης, διαφοροποιούν τα αποτελέσματα. Ομως, προκύπτει ομοφωνία ότι αθλητικά προγράμματα αερόβιας άσκησης και διάρκειας μεγαλύτερης από 12 εβδομάδες, συνδέονται με αυξήσεις στις υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνες – τις “καλές” λιποπρωτεΐνες (HDL) (30). Το ίδιο επιβεβαιώνεται και με ερευνητικά δεδομένα που χρησιμοποιούν το περπάτημα ως τύπο άσκησης (8). Το πρόγραμμα που απαιτείται για την αύξηση των HDL, λιποπρωτεϊνών είναι το χαμηλής έντασης και μεγάλης διάρκειας άσκηση, όπως το περπάτημα, το οποίον φαίνεται να είναι ιδανικό γι’ αυτή τη βελτίωση τόσο των HDL, όσο και του λόγου χοληστερόλης (CHOL):(HDL), (27). Σύνθεση του σώματος Υπάρχουν πάρα πολλές έρευνες με διάρκεια από 6 έως 104 εβδομάδων, οι οποίες δείχνουν τις επιδράσεις αερόβιας άσκησης στη σύνθεση του σώματος (29). Αρκετές από αυτές χρησιμοποίησαν το περπάτημα ως τύπο άσκησης και κατέγραψαν μειώσεις στο ποσοστό λίπους και μάζας σώματος (19). Ειδικά σε παχύσαρκους, το ζωηρό περπάτημα συνδυασμένο με δίαιτα, μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικό στη μείωση του σωματικού βάρους και ποσοστού λίπους. Διανοητική Υγεία Είναι ισχυρά τεκμηριωμένο ότι η τακτική αερόβια άσκηση επιφέρει μία αίσθηση ευεξίας στο άτομο (3, 21), περιλαμβανομένου και της βάδισης, ως μέσον τακτικής άσκησης, όπως έδειξαν αποτελέσματα έρευνας, όπου οι εξεταζόμενοι περπατούσαν σε ζωηρό ρυθμό επί 45 λεπτά 5 φορές την εβδομάδα. (6). Μειωμένη ένταση, βελτίωση από το άγχος της καθημερινότητας και βελτιωμένη ψυχολογική κατάσταση σε σχέση με το φαινόμενο της κατάθλιψης, είναι κάποια από τα οφέλη, όπου έχουν λεπτομερώς αναλυθεί σε προηγούμενη μελέτη (www.sciencetech.gr. Science Technologies. Τεύχος 54. Έκδοση Απριλίου – Μαΐου, 2012). Οστεοπόρωση Η οστεοπόρωση μπορεί να επιφέρει κατάγματα της σπονδυλικής στήλης και του μηρού σε πιο...

Περισσότερα

Η Ασκηση ως μέσον αντιμετώπισης της κατάθλιψης.

May 30, 2012

Η άσκηση ως μέσον αντιμετώπισης της κατάθλιψης Αρθρο της Ελένης Αυλωνίτου στο περιοδικό Science Technologies, Μάϊος 2012.   Η κατάθλιψη αποτελεί μέγιστο πρόβλημα υγείας, καθώς ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι μέχρι το 2020, η κατάθλιψη θα γίνει η δεύτερη πιο σημαντική ασθένεια παγκοσμίως. Στη χώρα μας, η οποία βιώνει οικονομική και κοινωνική κρίση τεραστίων διαστάσεων, η κατάθλιψη τείνει να αποκτήσει χαρακτηριστικά πανδημίας, αφού πλέον πλήττει όλο και μεγαλύτερα ποσοστά πληθυσμού και κινδυνεύει να πάρει ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Η ταχεία εξάπλωση αυτής της ασθένειας, όπου συμπτώματά της εμφανίζονται πλέον στην ελληνική κοινωνία όλο και πιο συχνά, αγγίζοντας ανθρώπους σε όλο το ηλικιακό φάσμα, δημιούργησε την ανάγκη να διερευνηθούν εις βάθος τα επιστημονικά δεδομένα, τα οποία συνδέουν την άσκηση ως ανέξοδο μέσο, το οποίον ασκεί ευεργετική επιρροή στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Η κατάθλιψη, ως νοσηρή κατάσταση που βιώνει ένα άτομο χαρακτηρίζεται από συμπτώματα όπως: επίμονη θλίψη, άγχος, έλλειψη οποιασδήποτε διάθεσης, ελάχιστος βραδινός ύπνος και ξύπνημα τις πρώτες πρωινές ώρες, υπερβολικός χρόνος ύπνου, συχνές αυξομειώσεις σωματικού βάρους, επίμονη φυσική αδυναμία με χρόνια κόπωση, χωρίς εντοπισμό κάποιας συγκεκριμένης οργανικής αιτίας, φοβίες, κρίσεις πανικού, αρνητικές σκέψεις για οτιδήποτε. Η κατάθλιψη αποτελεί μεγάλο κίνδυνο όταν το άτομο περνά τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη θλίψη και την παραίτηση. Η κατάθλιψη ως ασθένεια διαγνωσμένη κλινικά διακρίνεται στην: ήπια μορφή της ως «διαταραχή προσαρμογής» του ατόμου με το περιβάλλον του για να φθάσει στην «μείζονα καταθλιπτική διαταραχή», όπου συναντάμε καταθλιπτικά επεισόδια, που χρήζουν ιδιαίτερη προσοχή, όπως για παράδειγμα η επιλόχεια κατάθλιψη Υπάρχει βεβαίως και η μανιοκαταθλιπτική διαταραχή διπολικής φύσεως και πολύ βαρύτερης μορφής. Εξετάζοντας τα επιστημονικά δεδομένα του παρεμβατικού ρόλου της άσκησης σε σχέση με την διαταραχή της κατάθλιψης, διαπιστώθηκε εδώ και χρόνια ότι άτομα με περιορισμένη ή καθόλου φυσική δραστηριότητα παρουσίαζαν διπλάσια τάση να αναπτύξουν κατάθλιψη, σε σχέση με τα περισσότερο κινητικά δραστήρια άτομα. Πιο πρόσφατα επιβεβαιώθηκε με ερευνητικά δεδομένα μεγάλου αριθμού εξετασθέντων ότι άτομα, που ασκούνται καθημερινά , έχουν χαμηλότερη ικανότητα να εμφανίσουν κατάθλιψη ή έστω και συμπτώματά της (18). Ειδικά γυναίκες, οι οποίες διαθέτουν 2-3 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν κατάθλιψη, σε σχέση με τους άνδρες, βρέθηκε ότι αυτές που αθλούνται σε μέτρια ένταση για περισσότερο από μία ώρα εβδομαδιαίως διέτρεχαν 30-40% χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν κατάθλιψη στα επόμενα 5 χρόνια, σε σχέση με γυναίκες που εμφανίζουν μηδενική αθλητική δραστηριότητα (14). Στην προσπάθεια διερεύνησης του όλου θέματος σε βάθος, είναι γεγονός ότι θα πρέπει να εξετάσουμε και να απαντήσουμε σε ουσιαστικά επιστημονικά ερωτήματα που αφορούν την πολύπλευρη σύνδεση άσκησης, σε σχέση με τη νοσηρή κατάσταση της καταθλιπτικής διαταραχής όπως: τον παρεμβατικό ρόλο της άσκησης σε κλινικά διαγνωσμένους ασθενείς με χρόνια κατάθλιψη συμπεριλαμβανομένου και του είδους και του τύπου άσκησης,. την αξιολόγηση της συστηματικής και τακτικής αθλητικής παρέμβασης σε καταθλιπτικούς ασθενείς, σε σχέση με άλλους τύπους αντιμετώπισης της ασθένειας, την εξέταση διαφόρων φυσιολογικών μηχανισμών που διευκολύνουν τη τυχόν αντικαταθλιπτική επίδραση της άσκησης, τις πρακτικές εφαρμογές του παρεμβατικού ρόλου της άσκησης στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης.   Φυσική δραστηριότητα και επίπεδο φυσικής κατάστασης πριν το διάστημα διάγνωσης των συμπτωμάτων κατάθλιψης. Για να διερευνήσουμε το ρόλο της συστηματικής άσκησης στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η κατάθλιψη ως ασθένεια διακρίνεται αναλόγως των συμπτωμάτων της, σε διάφορες κατηγορίες, που βασίζονται σε κριτήρια διαγνωστικών συστημάτων, διεθνώς αναγνωρισμένων και που ταξινομούν την ασθένεια σε διάφορες κατηγορίες, από απλές καταθλιπτικές διαταραχές, μέχρι εκείνη της ιδιάζουσας βαριάς μορφής κατάθλιψης. Μία πρώτη χρήσιμη παρατήρηση αποτελεί το γεγονός ότι οι άνθρωποι με συμπτώματα κατάθλιψης ανήκουν στην κατηγορία των μη δραστήριων ατόμων από πλευράς φυσικού έργου, σε σχέση με άτομα χωρίς διαταραχή κατάθλιψης.(3). Έρευνες έδειξαν ότι τα καταθλιπτικά άτομα διάγουν μεν πιο καθιστική ζωή και ως εκ τούτου διαθέτουν χαμηλότερη ικανότητα γιά μυϊκό έργο,...

Περισσότερα

Ασκηση και αφυδάτωση με ιδιαίτερη αναφορά στα παιδιά προεφηβικής και εφηβικής ηλικίας.

Feb 28, 2011

  Ασκηση και αφυδάτωση με ιδιαίτερη αναφορά στα παιδιά προεφηβικής και εφηβικής ηλικίας Αρθρο της Ελένης Αυλωνίτου στο περιοδικό Science Technologies, Φεβρουάριος 2011.   Σε μιά ολόκληρη ζωή, διάρκειας 70 περίπου ετών, ο μέσος άνθρωπος χρησιμοποιεί ενέργεια που αντιστοιχεί σε 60 περίπου εκατομμύρια χιλιοθερμίδες. Από αυτήν την ενέργεια, μόνον τα 20% χρησιμοποιούνται για την απόδοση ωφέλιμου, χημικού και μηχανικού έργου, ενώ τα υπόλοιπα αποδίδονται ως απώλεια, με τη μορφή της θερμότητας, όπου σημαντικό μέρος της χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των θερμορυθμιστικών αναγκών του ατόμου. Η ενέργεια που χρειαζόμαστε προέρχεται από την καύση των διαφόρων τροφών, όπου απαιτούνται 16 περίπου τόνοι οξυγόνου, ενώ παράγονται και 9 περίπου τόνοι νερού. Για παράδειγμα, η καύση 100 γραμμαρίων λίπους, υδατανθράκων ή πρωτεΐνης παράγει 107, 55 και 41 γραμμάρια νερού αντίστοιχα. Εκτός από τους 9 τόνους νερού που παράγονται με τις καύσεις, προσλαμβάνονται, και βέβαια αποβάλλονται με τα ούρα, τον ιδρώτα, την άδηλη διαπνοή, τα δάκρυα, καθώς και με τον εκπνεόμενο αέρα, άλλοι 60 περίπου τόνοι νερού ενώ 250 τόννοι νερού απαιτούνται για τη διακίνηση των θρεπτικών ουσιών, μέσω του εντέρου. Επομένως, το νερό, μετά το οξυγόνο αποτελεί το κυριότερο θρεπτικό συστατικό της ζωής, συνήθως όμως οι ημερήσιες υδατικές ανάγκες του οργανισμού αγνοούνται. Στο μέσο ενήλικα άνδρα το νερό αποτελεί περίπου το 60-65% του σωματικού του βάρους, περίπου 42 λίτρα ενώ στη μέση γυναίκα, που διαθέτει περισσότερο λίπος από τον άνδρα, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στ 50-55% του σωματικού της βάρους. Στους γυμνασμένους που διαθέτουν μικρότερο ποσοστό λίπους από τους αγύμναστους, τα ποσοστά νερού ανέρχονται στο 70-75% και 60-65% του σωματικού τους βάρους για τους άνδρες και τις γυναίκες αντίστοιχα. Από τα 42 λίτρα του συνολικού ποσού ύδατος στο σώμα, τα 14 λίτρα βρίσκονται στο εξωκυττάριο υγρό, όπου τα 3 λίτρα αποτελούν συστατικό του πλάσματος και τα 11 λίτρα συστατικό του μεσοκυττάριου υγρού (περιβάλλει τα κύτταρα) και τα 28 λίτρα βρίσκονται στο ενδοκυττάριο υγρό, όπου αποτελούν συστατικό των ερυθρών αιμοσφαιρίων και άλλων κυττάρων. Το γεγονός ότι το νερό αποτελεί τόσο μεγάλο ποσοστό του σωματικού μας βάρους, μπορεί να οδηγήσει στην εσφαλμένη αντίληψη ότι είναι δυνατόν να χάσουμε μικρές ποσότητες νερού, χωρίς να επηρεασθεί η λειτουργική μας ικανότητα. Το νερό πέρα από το ότι αποτελεί το διαλύτη και το μέσο μεταφοράς των θρεπτικών ουσιών, δημιουργεί το περιβάλλον, όπου λειτουργούν τα διάφορα όργανα του σώματος, λειτουργεί ως καταλύτης διαφόρων βιολογικών αντιδράσεων και συμμετέχει στο μηχανισμό αποβολής θερμότητας. Ημερήσιες ανάγκες αναπλήρωσης ύδατος Ο μέσος άνθρωπος χρειάζεται 1.5 – 2.5 λίτρα νερού την ημέρα. Η απλή αύξηση της θερμοκρασίας από 200C σε 250C έχει σαν αποτέλεσμα την ημερήσια αύξηση της απώλειας υγρών από 2.5 σε 3.5 λίτρα Στον αθλούμενο οι ανάγκες του σε νερό αυξάνονται κατά πολύ. Ενδεικτικά να πούμε ότι μόνο να εργαζόμαστε απλά στη ζέστη, η εφίδρωση προκαλεί απώλειες υγρών έως και 250 ml σε λίγες ώρες, δηλαδή ένα ποτήρι νερού ενώ ήπια αθλητική δραστηριότητα προκαλεί απώλεια υγρών από 2-3 ποτήρια νερού την ώρα. Η απώλεια αυτή αντιστοιχεί στο 1% του σωματικού βάρους του αθλούμενου, με επακόλουθο τη μείωση της μυϊκής αντοχής του και την παράλληλη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος και της καρδιακής συχνότητας. Αυτό συμβαίνει γιατί στην έντονη μυϊκή προσπάθεια ο ρυθμός παραγωγής θερμότητας στο σώμα είναι μεγαλύτερος από το ρυθμό αποβολής θερμότητας, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία του σώματος να αρχίσει να ανεβαίνει. Καθώς δε τα περισσότερα υγρά χάνονται από το ενδοκυττάριο χώρο (υγρά του αίματος), η καρδιακή συχνότητα αυξάνεται, επομένως και το καρδιακό έργο με στόχο την πάσει θυσία, διατήρηση της αρτηριακής πίεσης. Η μείωση του όγκου αίματος αναγκάζει τη καρδιά να υπερλειτουργεί, προκειμένου να διατηρηθεί η αρτηριακή πίεση και ο εφοδιασμός των εργαζόμενων μυών με θρεπτικές ουσίες. Η εφίδρωση και οι συνέπειές...

Περισσότερα

Κολύμβηση και υγεία.

May 30, 2009

Ομιλία της Ελένης Αυλωνίτου στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Σύγχρονος Τρόπος Ζωής & Πρόληψη Καρδιαγγειακών & Μυοσκελετικών Παθήσεων», Ελληνικό Κολλέγιο Αθλητιατρικής και Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Β. Ελλάδος, με θέμα  “Κολύμβηση και υγεία” Θεσσαλονίκη 28-30 Μαΐου 2009   Χαλάρωση, ευεξία, αλλαγή περιβάλλοντος και γρήγορο σφίξιμο μυών, αλλά με ήπιο τρόπο προσφέρει η άσκηση μέσα στο νερό, ανεξάρτητα από φύλο ή ηλικία, μηδενός εξαιρουμένου, ούτε τις εγκυμονούσες, αλλά και εκείνων που πάσχουν από αρθριτικά, παχυσαρκία, οσφυαλγία, καρδιοπάθειες. Το νερό αποτελεί υπέροχο ασθησιακό μέσο. Και μόνο να βρίσκεσαι μέσα σ’αυτό αρκεί γιά να ηρεμήσεις και να βελτιωθεί η διάθεσή σου. Αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς όχι μόνον γεννιόμαστε μέσα σε υγρό περιβάλλον αλλά και είμαστε φτιαγμένοι κατά ένα μεγάλο ποσοστό από νερό. Ειδικότερα, το 83% του αίματος, το 75% των μυών, το 74% του μυαλού και το 22% του σκελετού μας αποτελείται από νερό. Η κολύμβηση ως αθλητική δραστηριότητα είναι ιδανική και μπορεί να προσφέρει πολλά σ’ αυτούς που το γνωρίζουν και το χρησιμοποιούν, καθώς συγκεντρώνει τρία βασικά στοιχεία: ψυχαγωγία βελτίωση φυσικής κατάσταση σε όλο το σώμα διάσωση ζωής, σε περίπτωση που τυχόν παραστεί ανάγκη. Οταν το σώμα βυθίζεται στο νερό η κυκλοφορία του αίματος αυξάνει στη περιοχή του θώρακος, εξαιτίας της υδροστατικής πίεσης που ασκείται στο σώμα. Η πίεση αυτή του νερού πιέζει εξίσου όλες τις επιφάνειες του σώματος και αφενός μεν βοηθάει στον βαθύτερο αερισμό των πνευμόνων, αφετέρου δε δρα σαν μιά βοηθητική αντλία της καρδιάς, μειώνοντας τον αριθμό των καρδιακών σφίξεων το λεπτό. Η καρδιακή συχνότητα έχει υπολογισθεί ότι μειώνεται κατά 10-13 σφύξεις το λεπτό κατά τη διάρκεια της άσκησης στο νερό, σε σύγκριση με ανάλογη άσκηση στη ξηρά. Για παράδειγμα, αν η καρδιακή συχνότητα σε μυϊκή προσπάθεια μέσα στο νερό είναι 120 σφύξεις το λεπτό, τότε η καρδιακή συχνότητα γιά αντίστοιχης επιβάρυνση άσκηση στη ξηρά θα είναι 132 σφύξεις το λεπτό. Αυτό σημαίνει ότι ο ασκούμενος δέχεται το ίδιο προπονητικό ερέθισμα, αλλά με μικρότερη επιβάρυνση της καρδιάς, όταν η άσκηση γίνεται μέσα στο νερό. Με μεθοδικά προγραμματισμένη άσκηση μέσα στο νερό τόσο η καρδιαγγειακή λειτουργία, όσο και ο πνευμονικός αερισμός βελτιώνονται ακόμη περισσότερο. Αυτό κατατάσσει την άσκηση στο νερό στην κατηγορία των αεροβικών ασκήσεων, αφού αναπτύσσονται όλα τα μέρη του σώματος, τόσο σε ευλυγισία, όσο σε μυϊκή δύναμη και αντοχή. Επιπλέον, η θερμοκρασία του νερού μειώνει την αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος που συνήθως συμβαίνει με την άσκηση στη ξηρά, επιτρέποντας έτσι στο κυκλοφορικό σύστημα να προσφέρει περισσότερο αίμα στους εργαζόμενους μυς, αντί να κατευθύνεται στην επιφάνεια του δέρματος γιά να μειωθεί η θερμοκρασία του σώματος, απαραίτητος μηχανισμός γιά τη διατήρηση της θερμορυθμιστικής λειτουργίας του σώματος. Η μειωμένη θερμοκρασία του σώματος κατά τη διάρκεια της άσκησης στο νερό, σε σχέση με εκείνης στη ξηρά, σε αντίστοιχη προσπάθεια, αποτελεί σημαντικό λόγο που η άσκηση μέσα στο νερό ενδείκνυται γιά εγκύους. Η δροσερή θερμοκρασία του νερού (26-270 C), σε σχέση με τη ξηρά, δεν δημιουργεί υπερθερμία στην έγκυο, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα καρδιακής αρρυθμίας στο αναπτυσσόμενο έμβρυο (McMurray & Katz 1990). Επιπλέον, καθώς δεν υφίσταται το πρόβλημα της βαρύτητας του σώματος, λόγω της άνωσης του σώματος, μειώνονται όλες οι απότομες κινήσεις της ασκούμενης εγκύου που μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα. Τι είναι όμως αυτό που κατατάσσει την άσκηση μέσα στο νερό άριστο θεραπευτικό μέσο αλλά και γενικό προληπτικό μέσο υγείας; Κάθε κίνηση συναντάει μιά αντίσταση στο νερό. Αυξάνοντας τη μυϊκή προσπάθεια, αφ’ενός μεν η κυκλοφορία του αίματος γίνεται πιό αποτελεσματική, αφετέρου δε το υγρό στοιχείο επιταχύνει τη διαδικασία του σφιξίματος των μυών. Ομως δεν νοιώθουμε τη κούραση τόσο έντονη όσο όταν γυμναζόμαστε στη ξηρά. Η άνωση απαλλάσσει το σώμα από ένα μεγάλο μέρος του βάρους του και δεν νοιώθουμε τα μέλη...

Περισσότερα

Σύνδρομο υπερπροπόνησης στους αθλητές.

Mar 14, 2009

Ομιλία της Ελένης Αυλωνίτου στο 20 Πανελλήνιο Συνέδριο Αθλητιατρικής Εταιρείας Ιατρών Αγώνων, με θέμα: “Σύνδρομο υπερπροπόνησης στους αθλητές” Ξενοδοχείο Imperial, Πλατεία Καραϊσκάκη, 13-15 Μαρτίου 2009   Εάν ανατρέξουμε στη βιβλιογραφία θα βρούμε εκαντοντάδες μαρτυρίες που συνδέουν την υπερβολική προπονητική επιβάρυνση με μειωμένη αγωνιστική απόδοση, γεγονός όμως που μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε αθλητή σε διάφορες χρονικές στιγμές της καριέρας του, ακόμα κι όταν η προπονητική επιβάρυνση έχει μειωθεί. Ολοι έχουμε ακούσει γιά υψηλού επιπέδου αθλητές να αποσύρονται από τους αγώνες την τελευταία στιγμή, λόγω κάποιας ξαφνικής ή χρόνιας ασθένειας. Επίσης κάποιοι άλλοι αθλητές αποτυγχάνουν να φθάσουν τα αγωνιστικά τους standards προηγούμενων ετών, παρόλη τη διατήρηση προπονητικών προγραμμάτων υψηλών επιβαρύνσεων. Ως εκ τούτου, εύλογα κάποιος οδηγείται στο συμπέρασμα ότι οι αθλητές αυτοί αποτυγχάνουν να προσαρμοσθούν σ’ αυτά τα προπονητικά φορτία. Είναι γνωστό ότι τα προπονητικά προγράμματα στοχεύουν να επιβαρύνουν τον αθλητή με τέτοιου είδους προπονητικά ερεθίσματα, ώστε ο αθλητής να προσαρμόζεται στο επίπεδο της επιβάρυνσης που θα αντιμετωπίσει στη διάρκεια του αγώνα. Εάν οι προπονητικές επιβαρύνσεις είναι μεγαλύτερες από αυτές που έχει αντιμετωπίσει ο αθλητής προηγούμενα και η προπονητική επιβάρυνση αυξάνεται προοδευτικά έχουμε την φυσιολογική «προπονητική υπερφόρτωση», που στοχεύει στη βελτίωση των επιδόσεων μόλις ο προπονητικός όγκος ελαττωθεί. Ομως γιά να προσαρμοσθεί ο αθλητής στην προπονητική υπερφόρτωση πρέπει να του διατίθεται ικανοποιητικός χρόνος αποκατάστασης. Εάν δεν δοθεί επαρκής ανάπαυση και η αύξηση του προπονητικού όγκου είναι απότομα μεγάλη, τότε ο αθλητής εισέρχεται στο στάδιο της αποτυχημένης προσαρμογής ή «εξάντλησης», η οποία χαρακτηρίζεται από σύντομη κατάσταση υπερκόπωσης, καθώς ο οργανισμός του αθλητή δεν αναρρώνει, εξ’ αιτίας του ανεπαρκή χρόνου αποκατάστασης. Εάν η βαριά προπονητική υπερφόρτωση συνεχισθεί, χωρίς ο αθλητής να έχει την απαραίτητη ξεκούραση, η εξάντληση του αθλητή θα μετατραπεί σε χρόνια κόπωση και «υπερκόπωση» και ως εκ τούτου σε μειωμένες αγωνιστικές επιδόσεις. Η κατάσταση αυτή κάνει τον αθλητή πιό επιρρεπή σε εύκολα κρυολογήματα μέχρι χρόνια νοσήματα. Μολυσματικές ασθένειες επιδρούν και στη μυϊκή λειτουργία με αποτέλεσμα τη μειωμένη ικανότητα αντοχής στην άσκηση. Η αποκάλυψη των συμπτωμάτων κόπωσης ενός αθλητή στο στάδιο της «εξάντλησης», θα οδηγήσει γρηγορότερα σε συστάσεις στο προπονητή γιά μείωση του προπονητικού όγκου, προτού ο αθλητής του εισέλθει στο στάδιο της «υπερκόπωσης». Τα συμπτώματα της υπερκόπωσης είναι πολλά και ορατά και δείχνουν τη πολυπλοκότητα του συνδρόμου. Πλήρης αποκατάσταση από το σύνδρομο αυτό μπορεί να πάρει εβδομάδες ή και μήνες. Να δούμε όμως και να ξεχωρίσουμε μερικούς όρους: Προπονητική υπερφόρτωση.Η διαδικασία με τη οποίαν η προοδευτικά αυξανόμενη προπονητική επιβάρυνση που δέχεται ένα άτομο, παρέχει το κατάλληλο ερέθισμα, ώστε να δημιουργούνται στον οργανισμό του λειτουργικές προσαρμογές. Προπονητική κόπωση. Είναι η φυσιολογική κόπωση που προκαλείται από ένα πολυήμερο βαρύ προπονητικό πρόγραμμα υπερφόρτωσης. Η κόπωση αυτή είναι αντιστρεπτή και η βελτίωση των επιδόσεων προκύπτει μόλις ελαττωθεί ο προπονητικός όγκος και ο αθλητής ξεκουρασθεί πλήρως. Εξάντληση. Η μη επαρκής περίοδο ανάπαυσης μεταξύ των προπονήσεων οδηγεί σε σύντομη υπερκόπωση και μείωση της αγωνιστικής επίδοσης. Τα συμπτώματα είναι αντιστρεπτά με μεγαλύτερη όμως χρονική περίοδο αποκατάστασης από τη συνήθη. Πολλοί προπονητές επιφέρουν εξάντληση στους αθλητές τους οικειοθελώς, προκειμένου να διευρυνθούν οι φυσιολογικές λειτουργίες του αθλητή, με αποτέλεσμα μόλις ο αθλητής ξεκουρασθεί επαρκώς να βελτιώσει τις επιδόσεις του. Υπερκόπωση. Είναι ο γενικός ορισμός της επιβάρυνσης ενός ατόμου, τόσο από τον προπονητικό όγκο, όσο και από εξωτερικά ερεθίσματα που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής του αθλητή σε τέτοια έκταση, που παρόλη την επαρκή περίοδο ανάπαυσης να μην αποδίδει αγωνιστικά. Η υπερκόπωση προκύπτει από την επί μακρόν διάστημα ανεπαρκή περίοδο ανάπαυσης μεταξύ των περιόδων προπονήσεων. Η μείωση της αγωνιστικής απόδοσης είναι απαραίτητη γιά τη διάγνωσή της ενώ η αποκατάσταση απαιτεί σημαντικά μεγαλύτερο διάστημα από την εξάντληση. Σύνδρομο Υπερκόπωσης. Το φαινόμενο της υπερκόπωσης του αθλητή είναι πολυπαραγοντικό, ως εκ τούτου στη...

Περισσότερα

Αγωνιστικός αθλητισμός και γυναίκα.

Nov 25, 2007

Ομιλία της Ελένης Αυλωνίτου στο 10 Πανελλήνιο Συνέδριο Αθλητιατρικής Εταιρείας Ιατρών Αγώνων, με θέμα: “Αγωνιστικός αθλητισμός και γυναίκα” ΑΙΓΛΗ Ζαππείου, 23-25 Νοεμβρίου 2007   Ολοι είμαστε προϊόντα του καιρού μας. Αν θέλουμε να δούμε πόσο ενδεικτικό είναι αυτό, δεν έχουμε παρά να κοιτάξουμε τις τεράστιες αλλαγές που έχουν σημειωθεί στον γυναικείο αθλητισμό. Ξεκινήσαμε από τις επίπονες προσπάθειες διεκδίκησης για συμμετοχή στον αθλητισμό, προχωρήσαμε στις προσπάθειες διεκδίκησης αγωνιστικών μεταλλίων, ώς σύμβολο διεκδίκησης ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων και φθάσαμε μέχρι τη κατάκτηση και του τελευταίου ανδρικού οχυρού στο Ολυμπιακό αγωνιστικό πρόγραμμα, αφού στους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας είχαμε την επίσημη πρεμιέρα του αγωνίσματος της πάλης γυναικών. Κατά τη διάρκεια όλης αυτής της χρονικής διαδρομής ξεκινήσαμε με τη συμμετοχή της γυναίκας στην άθληση να συνοδεύεται από ένα πλήθος εσφαλμένων κοινωνικών αντιλήψεων ταμπού και μύθων περί της Γυναικείας Φύσης, σύμφωνα με την ίδια αντίληψη όπου εύγλωττα και ειλικρινά είχε εκφράσει ο Βαρώνος Pier de Couberten στις αρχές του περασμένου αιώνα, ότι ο αθλητισμός δεν ενδείκνυται για τη φύση της γυναίκας. Με την επιστημονική απόρριψη της παραπάνω ρήσης, προχωρήσαμε σήμερα σ’ έναν μεγάλο και συνεχώς αυξανόμενο αριθμό κοριτσιών που ασχολούνται έντονα με τον αθλητισμό πριν ακόμη την ηλικία της εφηβείας τους, υποβάλλοντας τους εαυτούς τους σε επίπονα προπονητικά προγράμματα, τόσο από άποψης ποσότητας, όσο και από άποψης ποιότητας. Aν πάρουμε για παράδειγμα το άθλημα της Γυμναστικής, από την εποχή της Larissa Latinina όπου αγωνίσθηκε μέχρι την ηλικία 32 ετών και της Vera Caslavska, η οποία σε ηλικία 26 ετών κέρδισε για δεύτερη φορά Ολυμπιακό τίτλο, δύο γυμνάστριες όπου επιδεικνύουν την ώριμη γυναικεία φιγούρα και τη χάρη των κινήσεων της εποχής εκείνης, με τελευταία εκπρόσωπό τους το 1972 στο Μόναχο την Tourisheva, περνάμε στη 17χρονη Olga Korbut, όπου οι κινήσεις περνούν από τη γυναικεία χάρη σε πιό ακροβατικές ικανότητες και με την εμφάνιση της Nadia Comanetsi τo 1976 και της Omellanchik το 1980 περνάμε από την ώριμη γυναικεία φιγούρα στη δεκαετία των παιδιών πρωταθλητριών. Σήμερα για να μπορέσουν τα παιδιά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του υψηλού αθλητισμού πρέπει να ξεκινήσουν προπόνηση στα 5-6 τους χρόνια και αγώνες πριν από τα 10 τους χρόνια, αφού απαιτούνται τουλάχιστον 6-8 χρόνια προετοιμασίας για να φθάσει μία αθλήτρια σε Ολυμπιακό επίπεδο, καθώς έχουμε πλέον 13χρονες Ολυμπιονίκες. Ιδίως, στην κολύμβηση και γυμναστική έχουμε νεαρές αθλήτριες να υποβάλλονται σε πολύωρα, εξαντλητικά και επί-πονα προπονητικά προγράμματα πριν και κατά τη διάρκεια της εφηβείας τους. Ετσι, δημιουργήθηκαν πολλά ερωτηματικά στους επιστήμονες σχετικά με τις επιδράσεις της τόσο εντατικής άσκησης στο γυναικείο οργανισμό και τις τυχόν επιπτώσεις στην αθλήτρια όταν αυτή τερματίσει την αθλητική της δραστηριότητα. Επιπρόσθετα, στις μέρες μας το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την γυναίκα και τον αθλητισμό (2002/2280 ΙΝΙ, εδάφιο 35) για το θέμα της διασφάλισης της υγείας των αθλητριών, καλεί επιτακτικά τις αθλητικές ομοσπονδίες και τους προπονητές να αποδίδουν μεγαλύτερη προσοχή στα προληπτικά μέτρα και τους όρους υπό τους οποίους ασκούνται οι αθλητικές πρακτικές και να ενημερώνουν τις αθλήτριες υψηλού επιπέδου, ιδίως τις νέες για τις επιπτώσεις που έχουν στην ψυχική, σωματική, σεξουαλική και αναπαραγωγική τους ηλικία η εντατική προπόνηση, η κατανάλωση αναβολικών ουσιών ή η παραμέληση των κανόνων διατροφής. Σήμερα λοιπόν η επιστήμη δέχεται ότι η ενασχόληση με τον αθλητισμό είναι ωφέλιμη, όσο δεν υπερβαίνονται τα φυσιολογικά όρια του οργανισμού. Αυτή η υπέρβαση των φυσιολογικών ορίων που εκδηλώνονται συχνά με τη μορφή τραυματισμών και μετατραυματικών επιπλοκών, συνηθισμένο φαινόμενο και για τα δύο φύλα, ειδικά στον γυναικείο οργανισμό εκδηλώνονται και με τη μορφή και κάποιων διαταραχών του περιοδικού κύκλου. Οι διαταραχές του περιοδικού κύκλου αν και μπορεί να μην αποτελούν στο διάστημα που εκδηλώνονται σοβαρό πρόβλημα, επειδή είναι συνήθως αντιστρεπτές, ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρό πρόβλημα στην αθλήτρια σε...

Περισσότερα