May 13, 2005

Πρωτομαγιά

Αρθρο της Ελένης Αυλωνίτου στο περιοδικό ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, 13 Μαίου  2005.  

 

    “Πολιτική είναι ο χειρισμός των συμβόλων”

                                              Φρανσουά Μιτεράν

Διαφωνώ απόλυτα με την παραπάνω ρήση του μεγάλου Γάλλου πολιτικού, γιατί την θεωρώ το απόλυτο αποκορύφωμα του πολιτικού κυνισμού. Δεν μπορώ όμως να μην διαπιστώσω ότι αν οι κυνικοί έχουν μία αρετή, αυτή είναι η μέχρι αναισθησίας προσκόλληση στην πραγματικότητα. Η πολιτική είναι τέχνη, αρετή, ευθύνη, μαρτύριο, απόλαυση, είναι όμως και χειρισμός συμβόλων.

Πρίν 14 μήνες οι Ελληνες εξέλεξαν Πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή του Αλεξάνδρου, άνθρωπο φανομενικά ικανότατο και συμπαθέστατο, αντικειμενικά δε άριστο ρήτορα. Δεν τον εξέλεξαν επειδή οι Ελληνες έγιναν στην πλειοψηφία τους Δεξιοί, αλλά γιατί η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έγινε δεξιότερη από ότι σήκωναν οι Ελληνες, σίγουρα δε δεξιότερη από τον Καραμανλή. Αυτή η συγκυρία έφερε τον Καραμανλή στην αρκετά περίεργη θέση του μετριοπαθούς δεξιού Πρωθυπουργού μίας κατά βάση Αριστεροθολής χώρας. Αν οι Ελληνες αντάμειψαν με την ψήφο τους γιά κάτι τον σημερινό Πρωθυπουργό, ήταν γιά τα ανοίγματά του στον “μεσαίο χώρο”, που είναι μνημείο ιδεολογικής θολούρας από μόνος του.

Ετσι η θέση του σημερινού Πρωθυπουργού είναι αρκετά περίεργη. Αν συνεχίσει να πείθει ότι είναι άνθρωπος του “μεσαίου χώρου”, θα κριθεί κυρίως από την πορεία της οικονομίας – αν όχι, τότε έχασε. Σε κάτι τέτοιες καταστάσεις είναι καλό να θυμάται κανείς τον Φρανσουά Μιτεράν. Τι σημαίνει “μεσαίος χώρος”; Τρέχα γύρευε. Σύμβολο είναι μονάχα, σημαίνει ότι δεν θα πάθουμε αυτά που ενδόμυχα φοβόμαστε. Τι ακριβώς φοβόμαστε ενδόμυχα; Το φάντασμα ενός παρελθόντος που δεν υπάρχει πιά και το απολύτως αβέβαιο μέλλον.

Εδώ καταλαβαίνει κανείς γιατί τον Φρανσουά Μιτεράν στην ωριμότητά του τον νίκησε μονάχα ο θάνατος. Ο Μιτεράν σεβότανε τα σύμβολα – δεν σεβότανε απαραίτητα τους ανθρώπους, αλλά σεβότανε οπωσδήποτε τα σύμβολα. Ηξερε σαν καλός Μακιαβελλικός που ήταν ότι τα σύμβολα σέρνουν τους ανθρώπους από τη μύτη.

Η Πρωτομαγιά δεν είναι γιορτή ή αργία, είναι το κορυφαίο σύμβολο της Αριστεράς. Πρίν πολλά χρόνια κάποιοι Αμερικανοί εργάτες σκοτώθηκαν αυτή τη μέρα διεκδικώντας το οκτάωρο. Μπορεί κανείς να έχει όποια γνώμη θέλει γιά τους Αμερικανούς, γιά τους εργάτες και γιά το οκτάωρο, γιά την Αριστερά όμως η Πρωτομαγιά είναι ιερό σύμβολο. Καλώς; Κακώς; Ενας Μιτεράν δεν θα ρωτούσε, θα θυσίαζε ευχαρίστως το ΑΕΠ μίας μέρας γιά να κερδίσει τις επόμενες εκλογές, ακόμα και αν η μέρα αυτή συμβόλιζε το μαρτύριο του Αγίου Σουλπικίου, γιά τον οποίο είχε μία σκασίλα που δεν περιγράφεται.

Η επίθεση στα σύμβολα της άλλης πλευράς εκλαμβάνεται πάντα συναισθηματικά σαν κύρηξη πολέμου. Αν μία τέτοια κύρηξη πολέμου είναι στις συνειδητές προθέσεις της κυβέρνησης, τότε δίκιο θα έχει ο νικητής. Αν όχι, τότε μου έρχεται στο νου η περίφημη ρήση του Ταλευράνδου, ενός Γάλλου σαφώς δεξιότερου του Φρανσουά Μιτεράν, που είχε πει σε κάποια περίσταση, “δεν είναι έγκλημα, είναι χειρότερο από έγκλημα, είναι λάθος”. Η σημερινή κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κληρονόμησε αρκετά προβλήματα από τους προκατόχους της, δεν χρειάζεται να δημιουργεί και άλλα από μόνη της.