May 29, 2000

Ομιλία της Ελένης Αυλωνίτου στην ημερίδα του ΣΥΝ  “ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ 2004 – 32 μήνες μετά” στις 29/5/2000

 

Η ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΤΟΥ 2004  

Οι Ολυμπιακοί Aγώνες του 2004 πέρα από τα ορνανωτικά, χωροταξικά, οικονομικά, τnλεοπτικα κ.α. θέματα που συζητούνται πολύ τον τελευταίο καιρό έχουν και την καθαρά αθλητική τους πλευρά, πού 32 μήνες μετά την ανάληψή τους δεν μας έχει απασχολήσει καθόλου. Συνολικά η Αθλητική πτυχή της Ολυμπιάδας έχει αντιμετωπιστεί πρόχειρα.

Ως γνωστόν οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτελούν το κορυφαίο αθλητικό γεγονός του πλανήτη, αφου εκεί συγκεντρώνονται να αγωνισθούν οι καλύτεροι αθλητές του κόσμου σε όλα τα αθλήματα.

Η συστηματική προετοιμασία που χρειάζεται γιά να φθάσει ο αθλητής σ’ αυτό το επίπεδο συμμετοχής απαιτεί σημαντικό έργο σωματικής και πνευματικής ανάπτυξής του και διαπαιδαγώγησής του στο πνεύμα του “ευ αγωνίζεσθαι”.  

Γι’ αυτό η συμμετοχή σ’ αυτή τη μεγίστη διεθνή αθλητική εκδήλωση απαιτεί από τις συμμετέχουσες χώρες υψηλό επίπεδο προετοιμασίας και αγωνιστικής ετοιμότητας των αθλητών και αθλητριών τους γιά την ευπρόσωπη παρουσία και συμμετοχή.

Ιδιαίτερα όμως οι ευθύνες και υποχρεώσεις γιά τη χώρα που φιλοξενεί Ολυμπιακούς Αγώνες μεγιστοποιούνται, αν φυσικά δεν θέλει να είναι απλά ο ξενοδόχος και οικοδεσπότης των αγώνων.

Το στοιχείο της αθλητικής διάκρισης αφ’ ενός μεν λειτουργεί ως σημαντικό κίνητρο της προσέλευσης φιλάθλων, με αποτέλεσμα τις αυξημένες εισπράξεις και την ευπρόσωπη εμφάνιση των αγώνων, αφ’ ετέρου δε αποκαλύπτει και τονίζει την αποτελεσματικότητα του αθλητικού συστήματος στο σύνολό του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο λειτουργεί ως παράγοντας αθλητικής ανάπτυξης γενικώτερα, όχι μόνο στο επίπεδο του πρωταθλητισμού και όχι μόνο στα περισσότερο διαδεδομένα αθλήματα.

Μα θα πει κανείς δεν πέτυχαν και πετυχαίνουν οι αθλητές μας τόσες διακρίσεις που μας φέρνουν κοντά στη κορυφή της Παγκόσμιας αθλητικής κατάταξης?

Υπάρχει το εξης παράδοξο στόν Ελληνικό αθλητισμό:

Εχουμε μία καταπληκτική κορυφή, ιδιαίτερα σε ορισμένα αθλήματα, χωρίς όμως αυτό να συνοδεύεται με την αντίστοιχη βάση, την αντίστοιχη δηλαδή ανάπτυξη του έμψυχου αθλητικού δυναμικού της χώρας σε όλα τα επίπεδα.

Η ανάπτυξη μιάς τέτοιας βάσης βέβαια προυποθέτει την ανάδειξη αθλητικών ταλέντων τόσο στο σχολείο (ανάπτυξη σχολικής αθλητικής υποδομής), όσο και στους Δήμους (ανάπτυξη μαζικής αθλητικής υποδομής), τα οποία θα αποτελούν τη γέφυρα που ενώνει τον αθλητισμό στό πρώτο του στάδιο (εκεί που η νεολαία ζει και εκπαιδεύεται) με τους τοπικούς αθλητικούς συλλόγους.

Προυποθέτει ότι εκεί – στους τοπικούς αθλητικούς συλλόγους – θα παρέχεται όλη η υλικοτεχνική υποδομή και η επιστημονική υποστήριξη γιά τη προετοιμασία αθλητών που θα στελεχώσουν τις εθνικές ομάδες της χώρας.

Προυποθέτει ότι οι αθλητικοί σύλλογοι κάτω από την αιγίδα των ομοσπονδιών θα αφιερώνουν το χρόνο τους στο βασικό σκοπό λειτουργίας τους, δηλαδή στην ανάπτυξη του αθλητισμού υψηλών επιδόσεων που αποτελεί την κορυφή της πυραμίδας όλου του αθλητικού συστήματος. Γιατί σήμερα οι αθλητικοί σύλλογοι προσπαθούν να τα κάνουν όλα καλύπτοντας τις ελλείψεις του σχολικού και δημοτικού αθλητισμού.

Η Πολιτεία όμως έχει επιλέξει να χρησιμοποιεί τον αθλητισμό γιά να εξασφαλίζει πολιτικά κέρδη, καθώς καμμία κυβέρνηση μέχρι τώρα δεν έχει εντάξει με ουσιαστικό τρόπο τον αθλητισμό στη κοινωνική της πολιτική.

Οχι μόνο δεν παρέχει τρόπο διάφανης οικονομικής ενίσχυσης, όχι μόνο συνδέει τη τύχη και χρηματοδότηση του αθλητισμού με τη πορεία των τυχερών παιχνιδιών αντί να διαθέτει κονδύλια από τον κρατικό προυπολογισμό, αλλά όλο το σημερινό θεσμικό πλαίσιο του αθλητισμού αποσκοπεί στη διευκόλυνση της πολιτικής παρέμβασης στον αθλητισμό. Αντί η ανώτατη αρχή του αθλητισμού στη χώρα να είναι μία αθλητική αρχή όπως η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή (ΕΟΕ),  όπως συμβαίνει στα περισσότερα κράτη, στην Ελλάδα ανώτατη αρχή του αθλητισμού είναι μία κρατική αρχή, η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, ωστε να προωθούνται με τον καλύτερο τρόπο οι πολιτικοί στόχοι του εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος.

Κανονικά η κρατική αρχή θα έπρεπε να ασχολείται με τη κατασκευή των αθλητικών εγκαταστάσεων και η αθλητική αρχή με την ανάπτυξη του αθλητισμού. Αλλά το σημερινό θεσμικό καθεστώς δεν δίνει στην αθλητική αρχή, την ΕΟΕ, τον ρόλο και τις αρμοδιότητες του συντονιστή των ομοσπονδιών με στόχο την αναπτυξη του αθλητισμού, καθώς η κυβέρνηση κρατάει αυτό το ρόλο γιά τον εαυτό της.

Ετσι η βασική κατεύθυνση της κρατικής αθλητικής πολιτικής είναι εκείνη που δίνει τα μεγαλύτερα άμεσα πολιτικά οφέλη, δηλαδή η προνομιακή ανάπτυξη του αθλητισμού υψηλών επιδόσεων σε επιλεγμένα μόνο αθλήματα, εις βάρος βέβαια της συνολικής ανάπτυξης του όλου αθλητικού οικοδομήματος – η βιτρίνα.

Ο ΣΥΝ θεωρεί ότι εφ’ όσον η διοργανώτρια χώρα δικαιούται να συμμετάσχει σε όλα τα αθλήματα – 29 συνολικά – με πλήρη ομάδα σε κάθε αγώνισμα η Ολυμπιάδα του 2004 είναι μία ευκαιρία που δεν πρέπει να πάει χαμένη γιά τον Ελληνικό αθλητισμό, αλλά αντίθετα πρέπει να αξιοποιηθεί γιά τη βαθύτερη και ουσιαστική ανάπτυξη του.

Θα έπρεπε λοιπόν αμέσως μετά την ανάθεση των αγώνων στην Αθήνα να είχε ξεκινήσει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ανίχνευσης αθλητών σε όσο το δυνατόν περισσότερα αθλήματα, με ευθύνη των αντίστοιχων Ομοσπονδιών, γιά να φτάσουμε το 2004 να έχουμε μία όσο το δυνατόν πληρέστερη και αξιοπρεπή παρουσία σε όσο το δυνατόν περισσότερα αθλήματα μέσα στο σπίτι μας.

Θα έπρεπε να είχε γίνει ήδη προγραμματισμός από τις Ομοσπονδίες γιά τους εν ενεργεία αθλητές και τα ταλέντα και να έχουν ήδη προεπιλεγεί τα παιδιά εκείνα που ηλικιακά και απο δυνατότητες εξέλιξης μέχρι τότε θα μας αντιπροσωπεύσουν στούς αγώνες, δεδομένου ότι σε κάθε άθλημα είναι διαφορετική η ηλικία κορύφωσης των επιδόσεων. Π.χ. σε άλλη ηλικία διαπρέπουν οι αθλητές της γυμναστικής και σε άλλη οι καλαθοσφαιριστές.

Από εκεί και πέρα ξεκινώντας από μία μεγάλη ομάδα αθλητών, οι οποίοι θα ακολουθούν ένα καθορισμένο πρόγραμμα προπόνησης και συμμετοχής σε διεθνείς αγώνες, καθώς και ανάλογα εργομετρικά και επιστημονικά τέστ αξιολόγησης, σύμφωνα με την εξέλιξη των επιδόσεών τους θα προχωρούν τα πιό ικανά παιδιά. Ετσι θα φτάσουμε το τελευταίο χρόνο, το 2004, να έχουμε τη καλύτερη δυνατή αθλητική εκπροσώπευση, η οποία θα έχει βγεί από μιά μεγάλη αθλητική δεξαμενή του καλύτερου υπάρχοντος έμψυχου δυναμικού της χώρας.

Αυτός ο προγραμματισμός όμως δεν εχει ξεκινήσει ακόμα στα περισσότερα αθλήματα, και γιά ορισμένα αθλήματα μπορεί να μην προλαβαίνουμε πιά.

Και ο προγραμματισμός αυτός δεν ξεκίνησε γιατί η επιβλέπουσα αρχή, η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, δεν έκανε ποτέ έλεγχο στις Ομοσπονδίες γιά την ορθή αξιοποίηση των επιχορηγήσεων που δίνει γιά την ανάπτυξη των αθλημάτων, εν μέρει και επειδή δεν διαθέτει το κατάλληλο μηχανισμό γιά τέτοιου είδους έλεγχο, αφού δεν είναι στελεχωμένη από ανθρώπους που να γνωρίζουν πάντα τα διάφορα αθλήματα.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι υπάρχουν και άγνωστα στην Ελλάδα αθλήματα στα οποία καλούμαστε να λάβουμε μέρος, και ειδικά εδώ η καθυστέρηση είναι ανεπανόρθωτη.

Γιατί αν έχει καθυστερήσει η κατασκευή ενός γηπέδου, το έργο μπορεί να ολοκληρωθεί εγκαίρως με μεγαλύτερο κόστος λόγω της χρονικής στενότητας. Η ανάπτυξη όμως ενός αθλήματος, ιδίως ενός αθλήματος χωρίς παράδοση στην Ελλάδα, δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων, αλλά θέλει και το χρόνο του. Οσο και αν πληρώσεις, εαν δεν διαθέτεις επαρκή χρόνο δεν αναπτύσσεις ένα άθλημα όσο και αν το θέλεις.

Με αυτά τα δεδομένα ο ΣΥΝ ζητάει την εφαρμογή ενός μακροπρόθεσμου συνολικού προγράμματος αθλητικής ανάπτυξης που θα περιέχει ειδικά μέτρα γιά τις ανάγκες της Ολυμπιακής προετοιμασίας, και που θα έχει τους εξής στόχους:

1.) Η αθλητική πυραμίδα να αποκτήσει βάση και όχι μόνο κορυφή με αφετηρία τον σχολικό αθλητισμό, χρησιμοποιώντας γιά την εξυπηρέτηση του και αθλητικούς χώρους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Να προβλέπεται συστηματική επιστημονική παρακολούθηση σε όλες τις βαθμίδες του αθλητισμου. Να δίνεται οικονομική ενίσχυση με αξιοκρατικά κριτήρια στούς συλλόγους και τις Ομοσπονδίες ωστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες τους. Πρέπει να σταματήσουν οι έκτακτες οικονομικές παροχές από τη ΓΓΑ που χρησιμοποιούνται ως μοχλός πιέσεων και κομματικού ελέγχου.

2.) Μετά τις τρομακτικές καθυστερήσεις 32 μηνών επιβάλλεται επιτέλους να αρχίσει μία συστηματική προσπάθεια προετοιμασίας της αθλητικής μας παρουσίας στήν Ολυμπιάδα του 2004 σε όλα τα αθλήματα με πλάνο ανάδειξης αθλητών υψηλου επιπέδου με ευθύνη των αθλητικών Ομοσπονδιών και με κατάλληλη οικονομική, υλικοτεχνική και επιστημονική υποστήρηξη. Να αναβαθμίστεί το ΕΚΑΕ και να δημιουργηθούν επιπλέον πρότυπα επιστημονικά κέντρα αθλητικής αξιολόγησης.

3.)Να τονωθεί ο αθλητισμός στη περιφέρεια καθώς με δεδομένη τη πληθυσμιακή κατανομή, οι μισοί τουλαχιστον αθλητές δεν θα προέρχονται από την Αθήνα.

4.)Να αναβαθμιστεί η ΕΟΕ. Ο προσανατολισμός της στο ρόλο του συντονιστή της δράσης των αθλητικών Ομοσπονδιών, του συντονιστή της αθλητικής ανάπτυξης και του αθλητισμου υψηλών επιδόσεων είναι επιτακτική ανάγκη. Την ευθύνη του αθλητισμού πρέπει να την έχουν άνθρωποι που γνωρίζουν από αθλητισμό. Πρέπει να τεθεί τέρμα στη χειραγώγηση του αθλητισμού γιά κομματικά οφέλη.

Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο αθλητισμός είναι κοινωνικό αγαθό, όπως η παιδεία, η υγεία, η εργασία. Τα μετάλλια αποτελούν το επιστέγασμα της συνολικής αθλητικής προσπάθειας μιάς κοινωνίας, δεν είναι όμως το κύριο όφελος της κοινωνίας από τον αθλητισμό.